නව අරහාදී බුදු ගුණය

බුදුරජාණන් වහන්සේ සතු අනන්ත වූ ගුණ සමුදාය කැටි කර දැක්වෙන “නව අරහාදී බුදු ගුණය” යනු බෞද්ධ ජීවිතයක ශක්තිමත්ම පදනමයි. මෙය හුදෙක් පාඩම් කර සජ්ඣායනා කරන වචන පෙළක් නොව, ගැඹුරු අර්ථයක් සහ මහා විශ්ව ශක්තියක් ගැබ් වූ ගුණ නවයකි.
​එහි වටිනාකම සහ ප්‍රායෝගික භාවිතය පිළිබඳ විස්තරාත්මක පැහැදිලි කිරීමක් පහත දැක්වේ.

​නව අරහාදී බුදු ගුණ යනු මොනවාද?
​අරහං: සියලු කෙලෙසුන් කෙරෙන් දුරු වූ බැවින් සහ රහසින්වත් පව් නොකරන බැවින්.
​සම්මා සම්බුද්ධ: ගුරුවරයෙකු නොමැතිව චතුරාර්ය සත්‍යය තමන් වහන්සේම අවබෝධ කරගත් බැවින්.
​ විජ්ජාචරණ සම්පන්න: ත්‍රිවිද්‍යාව, අෂ්ට විද්‍යාව සහ පසළොස් චරණ ධර්මයන්ගෙන් යුක්ත බැවින්.
​ සුගත: යහපත් ගමන් ඇති, යහපත් වචන පවසන බැවින්.
​ලෝකවිදූ: කාම ලෝක, රූප ලෝක, අරූප ලෝක යන සියලු ලෝකයන් පිළිබඳව අවබෝධය ඇති බැවින්.
​ අනුත්තරෝ පුරිසදම්ම සාරථී: දමනය කළ නොහැකි පුද්ගලයන් දමනය කර මඟ පෙන්වන උතුම් සාරථියෙකු වන බැවින්.
​ සත්ථා දේවමනුස්සානං: දෙවි මිනිස් සැමටම පරම ගුරුවරයා වන බැවින්.
​ බුද්ධ: සියල්ල අවබෝධ කරගෙන අන් අයටත් අවබෝධ කරවන බැවින්.
​භගවා: මෙලොව පවතින උතුම්ම භාග්‍යයන්ගෙන් යුක්ත වන බැවින්.

​නව අරහාදී බුදු ගුණ වල වටිනාකම

​උතුම්ම ආරක්ෂාව: “ධම්මෝ හවේ රක්ඛති ධම්මචාරී” (ධර්මයේ හැසිරෙන්නා ධර්මය විසින්ම රකී) යන වදාළ පරිදි, බුදු ගුණ සිහි කරන්නාට අමනුෂ්‍ය බලපෑම්, අණ වින හෝ බියකරු සිහින වලින් ආරක්ෂාව ලැබේ.
​සිත තැන්පත් වීම: බුදු ගුණ මෙනෙහි කිරීම (බුද්ධානුස්සති භාවනාව) මගින් සිතේ ඇතිවන නොසන්සුන් බව, කෝපය සහ බිය දුරු වී සිතට මහා පුදුමාකාර ශාන්තියක් ලැබේ.
​ආත්ම විශ්වාසය: ඕනෑම අභියෝගාත්මක අවස්ථාවකදී බුදු ගුණ සිහි කිරීමෙන් අප්‍රතිහත ධෛර්යයක් සහ මානසික ශක්තියක් ඇති වේ.

​ප්‍රායෝගික භාවිතය
​ජීවිතයේ විවිධ අවස්ථාවලදී අපට බුදු ගුණ මෙලෙස භාවිතා කළ හැකිය:
​ආරක්ෂක වැටක් ලෙස: නිවසින් පිටතට යන විට හෝ නින්දට යන විට නව අරහාදී බුදු ගුණ මෙනෙහි කිරීමෙන් නොපෙනෙන ආරක්ෂාවක් සැළසේ.

​ගුණාංග වර්ධනයට: බුදුන් වහන්සේ රහසින්වත් පව් නොකළ (“අරහං”) ගුණය සිහි කිරීමෙන්, අපට ද වැරදි වැඩ වලින් වැළකී යහපත් මගක යාමට අභිප්‍රේරණයක් ලැබේ.

​ව්‍යාපාරික සහ ජීවන දියුණුවට: බුදු ගුණ වල ඇති “සත්‍ය බලය” භාවිතා කරමින් කරන අධිෂ්ඨානයන් ඉක්මනින් සාර්ථක වේ.

​අසනීප අවස්ථාවලදී: ශරීරයේ වේදනාවන් හෝ අසනීප පවතින විට බුදු ගුණ සිහි කරමින් පිරිත් පැන් පානය කිරීම සහ තෙල් මතුරා ආලේප කිරීම ලාංකීය සංස්කෘතියේ පවතින සාර්ථක ක්‍රමයකි.